Eliyas Tesfaye

Blog

  • የድኅረ-ፈቃድ ኢንስፔክሽን እና ቁጥጥር

    ከመንግሥት ተቆጣጣሪዎች ጋር እንዴት መተባበር ይቻላል?

    የንግድ ፈቃድ መውጣት ብቻውን በቂ አይደለም፤ ሥራዎን በሕጉ መሠረት እያከናወኑ መሆኑን ለማረጋገጥ መንግሥት የክትትል ሥራ ይሠራል። ይህ ሂደት “የድኅረ-ፈቃድ ኢንስፔክሽን” ይባላል።

    ዋና ዋና ነጥቦች፦

    • የኢንስፔክሽን ዓላማ፡ ነጋዴው ከተፈቀደለት የሥራ መስክ ውጭ አለመሥራቱን፣ ጥራት የሌላቸውን ምርቶች አለማቅረቡን እና በተመዘገበበት አድራሻ መኖሩን ለማረጋገጥ ነው።
    • የአድራሻ ለውጥ፡ የቢዝነስ አድራሻዎን ከቀየሩ በ30 ቀናት ውስጥ ለሚመለከተው አካል ማሳወቅ ይኖርብዎታል። ይህ ካልሆነ ፈቃድዎ ሊሰረዝ ይችላል።
    • ተባባሪነት፡ ተቆጣጣሪዎች ሲመጡ አስፈላጊ የሆኑ ሰነዶችን (የንግድ ፈቃድ፣ የግብር መለያ ቁጥር ወዘተ) ማሳየት የነጋዴው ግዴታ ነው።

    ሁልጊዜ የንግድ ሰነዶችዎን ዋና ቅጂ ወይም ሕጋዊ ኮፒ በሥራ ቦታዎ ዝግጁ አድርገው ያስቀምጡ። ይህም ግልጽነትን ይፈጥራል።

  • የንግድ ስም ምዝገባ እና ጥበቃ

    የንግድ ስምዎ መለያዎ ነው — በሕግ ያስጠብቁት!

    የንግድ ስም አንድ ነጋዴ ሥራውን ከሌሎች ነጋዴዎች የሚለይበት መጠሪያ ነው። በአዋጅ ቁጥር 980/2008 መሠረት የንግድ ስም ጥበቃ የሚያገኘው በሕግ ሲመዘገብ ብቻ ነው።

    ሊገነዘቧቸው የሚገቡ ነጥቦች፦

    • ልዩ መሆን፡ የሚመርጡት የንግድ ስም ቀደም ብሎ ከተመዘገበ ስም ጋር መመሳሰል የለበትም። ስሙ ከመመዝገቡ በፊት በጋዜጣ ወጥቶ ተቃውሞ ካለ ይጠበቃል።
    • የተከለከሉ ስሞች፡ የሕዝብን ሞራል የሚነኩ፣ ከመንግሥታዊ ተቋማት ጋር የሚመሳሰሉ ወይም የተሳሳተ ግንዛቤ የሚፈጥሩ ስሞችን መጠቀም አይፈቀድም።
    • መብትዎ፦ አንዴ ስምዎን ካስመዘገቡ በኋላ ሌላ አካል ያን ስም እንዳይጠቀም የመከልከል ሕጋዊ መብት ይኖርዎታል።

    የንግድ ስምዎን ከብራንድዎ (Brand) ጋር በማስተሳሰር ቀድመው ያስመዝግቡ። ይህ ለወደፊት የንግድ መስፋፋትዎ ትልቅ ዋጋ አለው።

  • የንግድ ሥራ ፈቃድ እና ዓመታዊ እድሳት

    የንግድ ሥራ ፈቃድዎን በወቅቱ የማደስ አስፈላጊነት

    የንግድ ምዝገባ የሕጋዊነት መጀመሪያ ሲሆን፣ የንግድ ሥራ ፈቃድ ደግሞ በተወሰነ የሥራ መስክ ላይ ለመሰማራት የሚሰጥ ፈቃድ ነው። ፈቃዱ በየዓመቱ መታደስ ያለበት ሲሆን፣ ይህን አለማድረግ ቢዝነስዎን አደጋ ላይ ይጥላል።

    ቁልፍ መረጃዎች፦

    • የእድሳት ጊዜ፡ የንግድ ሥራ ፈቃድ በየዓመቱ ከሐምሌ 1 እስከ ታኅሣሥ 30 ባለው ጊዜ ውስጥ መታደስ አለበት። ከዚህ ጊዜ ካለፈ የገንዘብ ቅጣት ይኖረዋል።
    • ቅድመ-ሁኔታዎች፡ ፈቃድ ለማደስ የግብር ግዴታን መወጣት (Tax Clearance) እና ለሥራው የሚያስፈልጉ የብቃት ማረጋገጫዎችን (ሊባሉ የሚችሉ ካሉ) ማሟላት ያስፈልጋል።
    • ያልታደሰ ፈቃድ ውጤት፦ ፈቃድ ሳይታደስ መሥራት እንደ ሕገ-ወጥ ንግድ የሚቆጠር ሲሆን፣ ድርጅቱ እንዲታሸግ ወይም ፈቃዱ እስከመጨረሻው እንዲሰረዝ ሊያደርግ ይችላል።

    የእድሳት ጊዜው ከማለፉ በፊት ቀድመው በመዘጋጀት ቢዝነስዎ ያለምንም መስተጓጎል እንዲቀጥል ያድርጉ።

  • የንግድ ምዝገባ — የሕጋዊነትዎ መጀመሪያ

    ቢዝነስዎን ለምን መመዝገብ ይኖርብዎታል?

    በኢትዮጵያ የንግድ ሕግ መሠረት ማንኛውም የንግድ ሥራ ከመጀመሩ በፊት በንግድ መዝገብ ውስጥ መመዝገብ ግዴታ ነው። በአዋጅ ቁጥር 980/2008 እና በመመሪያ ቁጥር 935/2015 መሠረት የንግድ ምዝገባ ለቢዝነስዎ “የልደት ምስክር ወረቀት” እንደመስጠት ይቆጠራል።

    ማወቅ ያለብዎት ነጥቦች፦

    • ሕጋዊ ሰውነት፡ በተለይም የንግድ ማኅበራት (Share Companies/PLCs) ሕጋዊ ሰውነት የሚያገኙት ምዝገባው ሲጠናቀቅ ብቻ ነው። ይህም በድርጅቱ ስም ውል ለመፈራረም እና ንብረት ለማፍራት ያስችላል።
    • የመረጃ ተደራሽነት፡ የንግድ መዝገብ ለሕዝብ ክፍት ነው። ይህም ማለት ደንበኞችዎ ወይም አጋሮችዎ ስለ ድርጅትዎ ሕጋዊነት መረጃ የማግኘት መብት አላቸው፤ ይህም በገበያው ውስጥ አመኔታን ይፈጥራል።
    • ዲጂታል አገልግሎት፡ በአሁኑ ወቅት የንግድና ቀጣናዊ ትስስር ሚኒስቴር አገልግሎቱን በኦንላይን እያቀረበ ይገኛል። ይህም በአካል መመላለስን በማስቀረት ጊዜና ወጪዎን ይቆጥባል።

    የባለሙያ ምክር፦ ቢዝነስዎን ሳይመዘግቡ መሥራት በሕግ ያስቀጣል። ዛሬውኑ በመመዝገብ ለድርጅትዎ አስተማማኝ መሠረት ይጣሉ።

  • Importing procedure is so easy

    Let me make it clear for you

    Unlock Full Course+ PDF

  • Learn Export

    The ethiopian export is…

  • Learn Tax Laws

    Ethiopian tax law is……

  • Step-by-Step Import Procedure in Ethiopia (Complete Beginner Guide)

    You need to be logged in to view this content. Please . Not a Member? Join Us

  • Haala Waliin Dhahameen Daldala Gabaa AksiyoonaaAdeemsisuun hagam yakkaan nama adabsiisa?

    Namni kamiyyuu sababa gabaa aksiyoonaan yookiin gabaa biroon aksiyoona
    yookiin gatii gabaa aksiyoonaa ilaalchisee daldalli aksiyoonota ummataa akka jiru
    kan fakkeessu haala sobaa yookiin dogoggorsaa uumuuf yaaduun:
    (a) daldala aksiyoonaa abbummaa aksiyoonaa irratti jijjiirama fayyadu kamiyyuu
    kan hin finne kan adeemsise yoo ta’e; yookiin
    (b) walitti dhiheenya hammaa, yeroofi gatiin aksiyoonotaa gaafataman nama
    sanaan yookiin nama biroon akka bitaman yookiin namuma sanaaf yookiin
    nama biroof gaaffiin bittaa akka dhihaate yookiin akka dhihaatu osoo beekuu
    aksiyoonota sana bituuf gaaffii kan dhiheesse yoo ta’e; yookiin
    (c) walitti dhiheenya hammaa, yeroofi gatii aksiyoonotaa gaafataman namuma
    sanaan yookiin nama biroon akka gurguraman yookiin namuma sanaaf yookiin
    nama biroof gaaffiin gurgurtaa akka dhihaate yookiin akka dhihaatu osoo
    beekuu aksiyoonota sana gurguruuf gaaffii kan dhiheesse yoo ta’e;
      
    hidhaa salphaan yookiin dubbichi ulfaataa yoo ta’e, hidhaa cimaa waggaa shan hin
    caalleen ni adabama.

    (Seera yakkaa kwt 694)